तुम्हार घर कहाँ हय ? हमार घर बरदिया हय – Dastabej

तुम्हार घर कहाँ हय ? हमार घर बरदिया हय

सन १८६० नोभेम्बर १५ मा नेपाल—भारत सीमा छुट्याउन दशगजा कोरिएपछि दुई गाउँ भयो ।


  • दस्तावेज

  • बर्दिया— भारत बहराईच जिल्ला मिहिपुरवा क्षेत्रमा एउटा गाउँ छ । गाउँको नाम बर्दिया हो । स्थानीयले प्रेमपुर्बक बरदिया पनि भन्छन्,लेख्छन् । बर्दियाको मधुवन नगरपालिका वडा न.३ धनौरागाउँ छ । उक्त गाउँबाट दशगजा पार गरेपछि भारतको बर्दिया आउँछ । थारु समुदायको बाक्लो बस्ती छ । त्यहाँका स्थानीयहरुको मधुवन, ठाकुरवावा र बारबर्दिया नगरपालिकाका नेपालीहरुसंग चेलीबेटीको सम्बन्ध छ । दुबैतिरका स्थानीयको भाषा मिल्छ । संस्कार संस्कृति मिल्ने भएकाले पनि उनीहरुको बिचको सम्बन्ध कसिलो बनेको हो । दैनिकरुपमै सर्वसाधारणहरुको दुईतर्फी आउजाउ हुन्छ । छिमेकी गाउँ भएका कारण सहयोग आदानप्रदान बर्षाैदेखि जारी छ । तर खासमा मिल्ने भनेको गाउँको नाम हो । पारी भारतीय र वारी नेपालीगाउँको नाम त्यसै जुरेको होईन । घर कहाँ हो ? ‘दुईतर्फी नागरिकहरुको जवाफ हुन्छ,‘हमार घर बर्दिया हो ।’ यकिन गर्नका लागि प्रति प्रश्न गर्नै पर्छ ‘नेपाल कि भारत ?।’ नाम जुर्नुको कारण ऐतिहासिक तथ्य छ । डेढ सय वर्षअघि उक्त भारतीय गाउँ बर्दियासंगै जोडिएको थियो । सन १८६० नोभेम्बर १५ मा नेपाल—भारत सीमा छुट्याउन दशगजा कोरिएपछि दुई गाउँ भयो । दशगजाले स्थानीयलाई दुई चिरा पा¥यो । बर्दियाबाट उछिटिएपछि भारतीय गाउँको नाम पनि बर्दिया रहेको स्थानीय बताउ‘छन् । ‘म जान्ने भएदेखि हालसम्म वारीपारीको दुबै गाउँको नाम बर्दिया भएको थाह छ । पुर्खाहरुले पहिले दुबै गाउँ जोडिएको भनेको सुनेको छु,’ मधुवन नगरपालिका वडा न. ३ का वडा सदस्य ६३ वर्षीय लौटनदास थारु भन्छन्,‘गाउँको नाममात्रै मिलेको छैन हाम्रो मन पनि मिल्छ । दुबैतिरबाट सौहर्दपूर्ण सम्बन्ध छ ।’ नोभेम्बर १५ का दिन बॉके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर जिल्लालाई तत्कालिन भारतीय बिट्रिस सरकारले नेपाललाई दिएपछि नयाँ मुलुक भन्ने गरिएको हो । त्यतिबेला भारतमा उब्जेको सिपाही विद्रोहका बेला इस्ट इन्डिया कम्पनी सरकारको अनुरोधमा नेपालले गोर्खाली फौज पठाएर सहयोग गरेपछि ति जिल्लाहरुलाई नेपालले फिर्ता पाएको हो । सिमा बाँधिएपछि केही भाग नेपालको बर्दियामा प¥यो केही भाग भारततर्फ गयो । ‘नेपाल भारत सीमा छुटिएपछि दुईतिर गाउँ परेको हुनसक्छ,’ वडा सदस्य थारुले भने,‘गाउँ यकिन गर्न नेपाल कि भारततिर भनेर सोध्नु पर्छ ।’

    क्याप्सन ः भारत बहराईच जिल्ला मिहिपुरवा क्षेत्रमा रहेको बर्दिया गाउँ । तस्बिर ः दस्ताबेज

    बर्दिया जिल्लाको नामाकरणको पनि थुप्रै किबन्दती छन् । कुनै बेला १२ जना गोठाला (थारु भाषामा बरदिवा) थिए । उनीहरुकै नामबाट बर्दिया जिल्ला नामाकरण भएको भनाई छ । बारबर्दियाको थान अझै छ । भारततर्फको बर्दिया गाउँका ६५ वर्षीय पुजुवा थारुले पनि दुबैतर्फको गाउँ पहिले जोडिएको बताए । (नो म्यान्स ल्याण्ड) दशगजा कोरिएपछि दुबैतिरको गाउँ अलि पछि सरेका हुन । नेपालतर्फको गाउँतर्फ भएको जंगल सकिएको छ । गाउँ बिस्तारै क्रममा छ । भारततर्फ भने दशगजाबाट थोरै जंगल पर्छ । केही मिनेटमै भारतीय बर्दिया गाउँ भेटिन्छ । ‘भारतको भएपनि सबथोक नेपाली गाउ“का स्थानीयसंग मिल्छ । बिहेबारी चल्छ । चाडपर्व पनि संगै मनाउँछौ,’ ६५ वर्षीय पाका पुजुवा भन्छन्,‘नेपाल भारत भनेर छुट्याउदैनौ । एकले अर्कालाई सहयोग गर्छौ ।’
    क्याप्सन ः भारत बहराईच जिल्ला मिहिपुरवा क्षेत्रमा रहेको बर्दिया गाउँ । तस्बिर ः दस्ताबेज

  • २९ कार्तिक २०७७, शनिबार ०८:४६ प्रकाशित

  • Nabintech
  • १. गैडाकोट दुर्घटनाः बर्दिया बाँसगढीका एक दम्पत्तीका श्रीमतिको मृत्यु, श्रीमान गम्भीर, यस्तो छ घाईतेको नाम र स्वास्थ्य अवस्था
  • २. कर्मचारीकै मिलोमतोमा नेपालगन्ज भन्सारमा राजस्व छलीः ७ हजार पर्ने समानको मुल्य १००, कारवाहीबाट जोगिन अर्थ मन्त्रालयसम्म दौडधुप
  • ३. नेपालगन्जस्थित ज्योति लाइफ इन्सुरेन्सका एरिया सेल्स म्यानेजर माझीले गरे ‘बलात्कार’को प्रयास, मुद्दा चल्यो अभद्र व्यवहार
  • ४. ”मृत शिशु साटिएको” भन्दै भेरी अस्पतालमा रातभरी विवाद, आज छलफल हुँदै
  • ५. बर्खामा किरननालाको किन भत्काइयो पुल ? गाडी चल्न बन्द, स्थानीयलाई सास्ती
  • ६. सावधान, बाँकेको पुर्बी गाभरमा मंगलबार पनि देखियो बाघ
  • ७. अब नेपालगन्जमा पनि डान्स बार र मसाज पार्लर