प्रधानमन्त्रीमा दाहालको दाबीले दबाबमा देउवा - Dastabej

प्रधानमन्त्रीमा दाहालको दाबीले दबाबमा देउवा


  • दस्तावेज

  • दोस्रो चरणमा सरकारको नेतृत्व गर्न पाइएला भन्नेमा देउवा र दाहाल दुवैलाई विश्वास छैन

    काठमाडौँ ३, पुस :  कांग्रेस सभापति एवं प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले आफ्नै नेतृत्वमा सरकार गठनका लागि बहुमत जुटाउन र पार्टीबाट दलको नेता बन्न कसरत गरिरहेका बेला माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले प्रधानमन्त्रीमा दाबी गरेका छन् । शनिबार देउवालाई बालुवाटारमा भेटेका दाहालले समग्र शक्ति बाँडफाँटको विषय प्रवेश गराउँदै सरकारको नेतृत्वमा आफ्नो दाबी प्रस्तुत गरेका हुन् ।

     

     

     

    माओवादीमा चुनौती दिने अर्को नेता अघि नबढेकाले संसदीय दलको नेता चुनिनुअघि नै दाहालले प्रधानमन्त्रीका लागि दाबी गरेका हुन् । कांग्रेसका दोस्रो तहका नेताहरूमार्फत सन्देश पठाउँदै आएका दाहालले देउवासँग भने पहिलोपल्ट मुख खोलेका हुन् । देउवाले दाहालको प्रस्तावमा प्रस्ट जवाफ दिएका छैनन् । ‘संसदीय दलको नेता टुंगो लागेपछि छलफल गरौंला भन्ने जवाफ प्रधानमन्त्रीको छ,’ बालुवाटार स्रोतले भन्यो ।

    भेटपछि प्रधानमन्त्री देउवाले बालुवाटारमा आफूनिकट नेतासँग छलफल गर्दै दाहालले प्रधानमन्त्री खोजिरहेको जानकारी गराएका थिए । दोस्रो चरणमा प्रधानमन्त्री छाड्न तयार भएका देउवा सुरुमै दाहालले दाबी गरेपछि दबाबमा परेका छन् । कांग्रेस प्रवक्ता प्रकाशशरण महतले भने दाहालको प्रस्तावलाई अन्यथा नमानिएको बताए । ‘प्रचण्डजीले आफ्ना लागि प्रधानमन्त्री चाहियो भन्नुभएको छ, अब कसरी अघि बढ्ने भन्नेबारेमा दलको नेता टुंगो लागेपछि हामी छलफल गर्छौं,’ उनले भने, ‘प्रचण्डले प्रधानमन्त्री हुने प्रस्ताव गर्दैमा गठबन्धन टुट्ने वा विकल्प खोज्ने भन्ने कुरा सोचिएको छैन । आ–आफ्ना कुरा राख्नुलाई अन्यथा लिनुहुन्न । यस्तै प्रस्ताव पहिला पनि थियो होला, अहिले पनि राख्नुभयो । अब छलफल हुन्छ ।’

    माओवादीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष नारायणकाजी श्रेष्ठले दाहालले ‘पावर सेयरिङ’ कसरी गर्ने भन्ने विषयमा मात्रै छलफल गरेको दाबी गरे । ‘निर्वाचनबाट तपाईंहरूले बढी लाभ पाउनुभयो, हामीलाई भएन, गठबन्धन कसरी अघि बढाउने ? पावर सेयरिङको समग्रतामा कसरी सोच्नुभएको छ भनेर अध्यक्षले कुरा राख्नुभएको हो,’ उनले कान्तिपुरसँग भने, ‘प्रधानमन्त्री चाहियो भनेर उच्चारण गर्नुभएको छैन ।’

     

    माओवादी महासचिव देव गुरुङले दाहालको प्रस्ताव स्वाभाविक भएको बताए । ‘शान्तिप्रक्रिया र परिवर्तनका मुद्दाको नेतृत्व गरेको हैसियतले प्रचण्डले सरकारको नेतृत्व गर्ने कुरा स्वाभाविक हो, उचित कुरा पनि हो,’ उनले भने ।

    पाँच वर्षको कार्यकाल आधा–आधा बाँडेर सरकारको नेतृत्व गर्ने विषयमा समझदारी बने पनि को पहिला प्रधानमन्त्री हुने भन्नेमा देउवा र दाहालबीच रस्साकसी छ । यसले सत्ता गठबन्धनको भविष्यलाई समेत अन्योलमा धकेल्ने कतिपय नेताको बुझाइ छ । ‘यसपटक प्रचण्डले पनि प्रधानमन्त्री छाड्ने सम्भावना देखिँदैन, छलफलमा उहाँको दह्रो अडान रहने संकेत देखिन्छ, देउवाले पार्टीभित्र र बाहिरसमेत तयारी अघि बढाइसक्नुभएको छ,’ कांग्रेसका एक पदाधिकारीले भने, ‘साढे दुई वर्षपछि दोस्रो चरणमा सरकारको नेतृत्व गर्न पाइएला भन्ने रत्तिभर विश्वास उहाँहरूलाई छैन । त्यसैले सुरुमै प्रधानमन्त्री हुने दुवै नेताको चाहना छ ।’

    सरकारका प्रवक्तासमेत रहेका सञ्चारमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले प्रधानमन्त्रीको विषयले गठबन्धनमा असर नपर्ने बताए । ‘चुनावअघि पनि गठबन्धन टुट्छ कि भन्ने आशंका थिए, चुनावले गठबन्धनलाई अनुमोदन गर्‍यो,’ कार्कीले भने, ‘अहिले पनि प्रधानमन्त्रीको विषयलाई लिएर यस्ता आशंका उठ्न थालेका छन् । यसलाई चिरेर गठबन्धनकै नेतृत्वमा सरकार बनाउँछौं । प्रधानमन्त्रीको विषयले गठबन्धन टुट्ने–फुट्ने हुन्न ।’

    कार्कीले भने, ‘प्रचण्डजीको भावना पनि गठबन्धनकै साथमा अघि बढ्नेछ । को प्रधानमन्त्री हुने भन्ने कुरामा सहज रूपमा सहमति हुन्छ ।’

    स्रोतहरूका अनुसार दाहालले देउवामाथि दबाब बढाउन पार्टीका दोस्रो तहका नेतालाई एमालेसँगको वार्तामा समेत सामेल गराएका छन् । देउवाले पनि दोस्रो तहका नेतामार्फत एमाले नेताहरूसँग अनौपचारिक संवाद अघि बढाएका छन् । स्रोतका अनुसार माओवादीले यसपटक देउवालाई दबाबमा राख्नमात्रै नभएर प्रधानमन्त्रीको ‘बटमलाइन’ नै बनाउने योजना अघि सारिरहेको छ । कांग्रेसले डेढ वर्ष सरकार चलाइसकेको र जनादेशले पनि यथास्थितिमा रहने सुविधा नभएकाले आफू सरकारमा आउँदा परिवर्तनको आभास दिन सकिने दाहालको तर्क छ ।

    गठबन्धनबाटै दाहाललाई प्रधानमन्त्री बनाउन कांग्रेसकै कतिपय नेता पनि चाहन्छन् । देउवाको शासकीय शैलीले कांग्रेसको जनमत अझै घटाउन सक्ने भन्दै कांग्रेसको संस्थापनइतर पक्षका अधिकांश नेताको चाहना दाहाललाई प्रधानमन्त्री बनाउनेतिर छ । ‘देउवाबाट शासकीय सुधार होला भनेर अब अपेक्षा गर्न सकिँदैन, दाहाललाई प्रधानमन्त्री बनाउने र रवि लामिछाने नेतृत्वको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीलाई समेत सरकारमा सामेल गरेर राम्रो मन्त्रिपरिषद् बनाउन सक्दा परिवर्तनको केही आशा गर्न सकिन्छ,’ कांग्रेसका एक नेताले भने ।

    देउवाले आन्तरिक समीकरणमा खेलेर मात्रै नभई विदेशी शक्तिलाई समेत रिझाएर आफैं प्रधानमन्त्री बन्न खोजिरहेको बुझाइ कतिपय नेतामा छ । चुनावको सम्पूर्ण परिणाम नआउँदै भारतीय राजदूत नवीन श्रीवास्तवले प्रधानमन्त्री देउवा र गठबन्धनको दोस्रो दल माओवादीका अध्यक्ष दाहालसँग भेटेका थिए । श्रीवास्तवले प्रधानमन्त्रीसँग दुईचोटि भेटिसकेका छन् । एउटै दललाई सहजै सरकार बनाउने अंकगणित नभएकाले यही तरलतामा खेलेर विदेशी शक्तिकेन्द्रले कसलाई राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री बनाउने भन्ने भूमिका खेल्न थालेको अनौपचारिक संवादमा नेताहरू बताउँछन् ।

    ‘गैरराजनीतिक व्यक्तिलाई राष्ट्रपति बनाउने चर्चा नै विदेशीको स्वार्थअनुकूल आएको हो, राजनीतिक दलहरूले ल्याएको होइन,’ अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका जानकारसमेत रहेका कांग्रेसका एक नेताले भने, ‘उनीहरूको प्राथमिकता सत्ता गठबन्धनलाई निरन्तरता दिएर देउवालाई प्रधानमन्त्री बनाउने भन्ने छ । देउवा प्रधानमन्त्री हुँदा कांग्रेसलाई राष्ट्रपति दिन माओवादी तयार नहुने भएकैले सबैलाई मान्य हुने गरी कार्यकारी र न्यायालयका पूर्वप्रमुख खिलराज रेग्मी वा त्यस्तै अरू व्यक्तिलाई राष्ट्रपति बनाउने विषय चर्चामा आएको हो ।’

    गैरराजनीतिक व्यक्तिलाई त्यसमा पनि न्यायालयका पूर्वप्रमुखलाई राष्ट्रपति बनाउने कुरा संविधानसम्मत नहुने भन्दै कांग्रेस नेताहरूले नै विरोध गर्न थालेका छन् । पूर्वप्रधानन्यायाधीश वा न्यायाधीशलाई राष्ट्रपति बनाउने परम्परा बसाउने हो भने न्यायालयले कार्यकारीसँग सौदाबाजी गर्ने, शक्ति पृथकीकरणको सिद्धान्त समाप्त हुने र न्यायालयप्रतिको भरोसासमेत टुट्ने भन्दै नेताहरूले नेतृत्वलाई त्यस्तो जोखिमको बाटो नलिन सुझाएका छन् ।

    कांग्रेसका उपसभापति पूर्णबहादुर खड्काले राष्ट्रपतिको विषयले गम्भीर बनाएको भन्दै गैरराजनीतिक व्यक्ति राष्ट्रपति बनाउन नहुने संकेत गरेका छन् । ‘राष्ट्रपति देश, जनता र संविधानसभाले बनाएको संविधानप्रति दिल–दिमागबाट पूर्णरूपमा प्रतिबद्ध भएको व्यक्ति बन्नुपर्छ, यो कुरामा कांग्रेसले कसैसँग सम्झौता गर्न सक्दैन, गर्न हुँदैन,’ उनले शनिबार सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन् ।

    सांसदले शपथ नलिँदै कांग्रेसले दलको नेता चयन गर्ने तयारी गरेको छ । त्यसका लागि आइतबार पार्टीको केन्द्रीय कार्यसम्पादन समिति बैठक बोलाइएको छ । बैठकले दलको नेता चयनका लागि निर्वाचन समिति गठन गर्ने र सोमबार वा मंगलबार नै नेता चयनको प्रक्रिया अघि बढाउने भएको छ । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले ०७४ को निर्वाचनलगत्तै केपी शर्मा ओलीलाई प्रधानमन्त्री बनाउँदा बसालेको परम्पराअनुसार नै सरकार निर्माणका लागि तीन दिन समय दिएर आह्वान गर्न सक्ने संकेत आएकाले दलको नेता चयन चाँडै गर्नुपर्ने अवस्था आएको कांग्रेसका एक नेताले बताए ।

    ०७४ मा निर्वाचन आयोगले परिणामसहितको प्रतिवेदन बुझाउनासाथ ओली प्रधानमन्त्री पदमा नियुक्तिका लागि माओवादीको समर्थनपत्र लिएर गएका थिए । सांसदको शपथसमेत नलिएका ओलीलाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्त गरेकी थिइन् । त्यसलाई असंवैधानिक भन्दै यसपटक शपथपछि मात्रै प्रधानमन्त्री नियुक्तिको दाबी लिएर जाने योजना सत्ता गठबन्धनको थियो । तर, गठबन्धनले मागदाबी गर्नुअगावै राष्ट्रपतिले सरकार गठनका लागि आह्वान गर्न सक्ने भन्दै कांग्रेसले तत्काल दलको नेता चयन गर्न लागेको हो ।

    दलको नेताका लागि देउवा आफैं भिड्ने भएका छन् । देउवासँग प्रतिस्पर्धा कसले गर्ने भन्ने संस्थापन इतरपक्षमा अहिलेसम्म सहमति बनेको छैन । महामन्त्री गगन थापाले निर्वाचनकै बेला दलको नेतामा चुनाव लड्ने घोषणा गरिसकेका छन् । मौन रहँदै आएका नेता शेखर कोइरालालाई उनीनिकट नेताहरूले दलको नेता उठ्न दबाब दिइरहेका छन् । ‘शेखर र गगनबीच अहिलेसम्म को उठ्ने भन्ने समझदारी बनेको छैन, दुवै नेता उठ्ने प्रबल सम्भावनासमेत छ,’ एक केन्द्रीय सदस्यले भने, ‘अघिपछि नेतृत्व बदल्ने भनेर क्रान्तिकारी भाषण दिने नेताहरू नै आखिरी समयमा शेरबहादुरलाई सहयोग पुर्‍याउने भूमिकामा देखिन थालेका छन् ।’

  • ३ पुष २०७९, आईतवार ११:०३ प्रकाशित

  • Nabintech
  • १. नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका १२ द्वारा दाउरा वितरण (तस्वीर सहित )
  • २. चिसो लाई मध्यनजर गदौँ खजुरा ६ मा दाउरा उपलब्ध
  • ३. बढैयातालका बालि बिमितले पाए दाबी भुक्तानी
  • ४. स्टक प्रमाणिकरण र उद्योग नविकरण कागजातहरु १५ दिन भित्र पेश गर्न उद्योगहरुलाई पत्राचार गर्ने निर्णय
  • ५. मुनाल कप फुटवल प्रतियोगिता जारी सोमबारको खेलमा मयुर र मुनाल बिजयी
  • ६. आगामी तीन दिन देशभर अत्यधिक चिसो बढ्ने, साबधानी अपनाउन सुझाब
  • ७. थारु महिला उत्थान केन्द्र द्रारा सहकारीलाई अनुदान